Bước vào giai đoạn tập đi
(từ 1 tuổi), nhu cầu vui chơi vận động của các em bé đôi khi khiến bố
mẹ cảm thấy mệt nhoài. Một số trò chơi đơn giản dưới đây sẽ giúp bố mẹ
và con chơi với nhau thật vui mà không bị vắt kiệt sức lực cho các hoạt
động thú vị khác.
1. Chơi vui với hộp giấy ăn
Hầu hết các bé từ 1 đến 3 tuổi đều sẽ
thích trò chơi siêu đơn giản nhưng cực kỳ thú vị này. Đây cũng là một
trong những trò chơi cơ bản giúp bé hình thành được một số kĩ năng khéo
léo của đôi tay.
Bố mẹ chỉ cần cho bé một hộp giấy ăn để
bé rút từng tờ giấy ra. Niềm vui mà bé có được cùng với khoảng thời gian
bé dành để chơi trò này cũng đáng đồng tiền để mẹ mua một hộp giấy lắm!
Có một cách tiết kiệm hơn là bạn có thể nhét vào vỏ hộp vài chiếc khăn
hoặc giấy để cho chơi.
2. Cưỡi chăn
Đây là một trò chơi siêu thú vị đối với
các em bé và… hơi tốn sức một chút cho các bố mẹ. Trò chơi sẽ vui hơn
nếu bé được chơi trên sàn nhà trơn láng và rộng rãi.
Hãy lấy một cái chăn, ga giường, tấm
khăn lớn hoặc một cái gối to và dài. Cho bé ngồi vào giữa chăn, ga
giường hoặc tấm khăn lớn. Cầm các đầu của tấm chăn và nhẹ nhàng kéo bé
quanh phòng.
3. Tháo nắp hộp
Các em bé từ 1 đến 3 tuổi rất thích tháo
lắp nắp bình và nắp hộp nhỏ. Sẽ còn thú vi hơn nữa nếu trong lọ hoặc
hộp có một món đồ thú vị!
Hãy chuẩn bị bình nhựa trong có nắp và
những món đồ chơi nhỏ. Cho món đồ chơi nhỏ, bắt mắt vào bình nhựa và vặn
chặt nắp. Cho bé bình nhựa để bé tháo nắp và lấy đồ chơi ra. Bé sẽ
thích được làm đi làm lại thao tác này nhiều lần.
4. Bắt bong bóng
“Phụ kiện” để chơi rất đơn giản bao gồm
nước thổi bong bóng và que thổi bong bóng. Thổi bong bóng cho bé khi bé
ngồi trong chậu tắm. Hướng dẫn bé xòe tay ra bắt bong bóng hoặc vỗ hai
tay vào nhau để làm nổ bong bóng.
5. Giúp mẹ lau nhà
Chuẩn bị cho bé một tấm bọt biển ướt để
bé giúp bạn lau nhà. Khi bé biết cách lau nhà rồi, hãy cho bé một xô
hoặc bát nước nhỏ. Bé thích được giúp đỡ mẹ lắm đấy, mà lau nhà thì thật
là dễ với bé!
6. Mở ra, gói vào nhé!
Đây thực sự là một trò chơi kích thích trí tò mò của bé và khiến bé bận rộn một cách thích thú.
Dùng giấy gói món đồ chơi nhỏ lại. Đưa
món đồ chơi đã được gói cho bé và hỏi bé, “Đố con biết trong này có gì
nào?”. Đưa đồ chơi cho bé gỡ giấy gói ra. Sau đó hãy gói lại đồ chơi cho
bé xem. Cho bé mở ra và tự gói đến khi bé chán.
Nếu
con làm đổ sữa, thay vì mắng bé hư hay đánh vào tay con, hãy yêu cầu bé
tự lau sạch chỗ bẩn vừa loang ra, đồng thời để bé hiểu rằng, con sẽ
không có sữa để uống nữa.
Kỷ luật là biện pháp thực hiện nhằm thay đổi hành vi tiêu cực ở trẻ. Kỷ luật có hai loại: kỷ luật tiêu cực và kỷ luật tích cực.
Kỷ luật tiêu cực là sử dụng hình phạt bằng trừng phạt thân thể (như
đánh, bạt tai, tét mông…) và trừng phạt tinh thần (chửi mắng, sỉ nhục…).
Theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, những cách này có thể khiến bố mẹ
nhanh đạt mục đích là làm trẻ nghe lời nhưng về lâu dài sẽ ảnh hưởng
tiêu cực tới con.
Kỷ luật tích cực là hình thức sử dụng hệ quả tự nhiên và lôgíc, hình
thành và thiết lập nề nếp kỷ luật trong gia đình và nhà trường và thời
gian tạm lắng để giúp trẻ thay đổi những hành vi tiêu cực. Cách này dựa
trên sự tôn trọng trẻ, phù hợp với năng lực, nhu cầu và các giai đoạn
phát triển của trẻ. Phương pháp này chú ý tới hành vi “hư” của trẻ,
không phải nhân cách đứa trẻ.
Kỷ luật tích cực dạy trẻ biết hành vi nào được phép, hành vi nào
không được phép và lý do tại sao. Giúp trẻ có ý thức trách nhiệm về các
hành vi của mình, khích lệ trẻ đưa ra những quyết định có trách nhiệm,
biết cách thương lượng, lựa chọn, coi lỗi lầm là những cơ hội học tập để
tiến bộ thêm và hình thành thói quen tích cực.
1. Để trẻ tự chịu hệ quả tự nhiên, logic từ hành vi của mình
Nghĩa là, người lớn sẽ không cần can thiệp, mà để trẻ tự trải nghiệm
và rút ra bài học từ hành động của bản thân. Tất nhiên, bố mẹ cũng cần
đảm bảo sự an toàn cho con như không cầm nắm vật nhọn, nguy hiểm, không
chạm vào điện, nước sôi… Bé sẽ tự nhận thức ra hậu quả từ những hành vi
không phù hợp của mình, chẳng hạn: không học bài sẽ được điểm kém, nếu
đánh bạn, giành đồ chơi của bạn thì bạn sẽ đau, buồn, tức giận… và không
muốn chơi với mình nữa.
Những trải nghiệm này sẽ dạy trẻ có ý thức trách nhiệm về các hành vi
của chính mình, khích lệ trẻ đưa ra những quyết định có trách nhiệm như
đi học, đi ngủ đúng giờ, mặc ấm nếu trời lạnh, làm bài tập về nhà…
Phương pháp này cũng giúp cho mối quan hệ cha mẹ con cái ấm áp hơn, ít
xung đột hơn.
Ngoài ra, khi thực hiện phương pháp này cần chú ý một số nguyên tắc:
– Sự liên quan: Ví dụ: Nếu trẻ làm đổ nước ra bàn thì cần phải lau sạch nước bẩn chứ không phạt bằng cách không cho trẻ ăn.
– Tôn trọng trẻ và hợp lý: tức là phải phù hợp với độ tuổi, tính cách trẻ và giải thích rõ lý do.
– Cần cho trẻ quyền lựa chọn: Chẳng hạn “Con sẽ đi ngủ vào lúc 9 giờ
và thức dậy lúc 6 giờ hoặc đi ngủ lúc 9 rưỡi và dậy lúc 6 rưỡi?”. Đồng
thời, cũng nên cho trẻ biết trước hệ quả để trẻ hiểu chúng được lựa chọn
và phải chấp nhận hệ quả, chẳng hạn: “Con được phép đi dự tiệc cùng mẹ
nhưng con phải ngoan ngoãn, lễ phép không được chạy nhảy lung tung nếu
không con sẽ ở nhà”. 2. Hình thành và thiết lập nề nếp, kỉ luật
Con người cùng chung sống đòi hỏi phải có những quy tắc, quy định. Để
trẻ làm quen với những quy định, nguyên tắc bố mẹ nên bắt đầu bằng
khích lệ, khen ngợi để giảm cơ chế tự vệ và tăng thái độ hợp tác. Các
phụ huynh có thể cùng trẻ thảo luận đưa ra các quy định, nguyên tắc thực
hiện hay không thực hiện và lập kế hoạch thực hiện.
Đặc biệt, cho trẻ được lựa chọn: bắt đầu từ hôm nay hay ngày mai trẻ phải thực hiện đề xuất đã được thông qua, nhất trí. 3. Sử dụng thời gian tạm lắng
Áp dụng khi trẻ đang hoặc có nguy cơ thực hiện hành vi không mong
muốn như đánh bạn, đánh anh chị em, đập đồ chơi… Trẻ sẽ bị tách ra khỏi
một hoạt động mà trẻ đang tham gia. Không nên dùng thời gian tạm lắng
như một giải pháp đầu tiên mà nên là giải pháp cuối cùng. Hiệu quả nhất
với trẻ 3-9 tuổi.
Thời gian tạm lắng nên kéo dài tuỳ theo tuổi và nên lấy số phút tương
ứng số tuổi cho dễ nhớ, ví dụ nếu trẻ 3 tuổi thì tạm lắng 3 phút, không
được dài hơn khoảng thời gian cần thiết trẻ cần để bình tĩnh trở lại.
Cách này không sử dụng cho trẻ quá nhỏ, hay ngay sau khi trẻ có hành
vi làm tổn thương bạn hoặc bản thân. Nên cho trẻ các lựa chọn tích cực
khác như xin lỗi bạn hơn là “cách ly” trẻ hoàn toàn khỏi hoạt động đang
diễn ra trong lớp học hay ở nhà, không được mang tính chất nhục mạ trẻ,
làm cho trẻ thấy sợ hãi, làm trò cười… Bố mẹ cũng đừng đe dọa trẻ, kiểu
như “Nếu con đánh em, mẹ sẽ nhốt con trong phòng kín 5 phút”, làm trẻ
nhầm lẫn coi đây là hình phạt tiêu cực. Nguồn tin: shopdochoicuabe.blogspot.com
Khi cho con ăn, dụ con
nghe lời, không ít bà hay mẹ đã đem quà ra trao đổi, chẳng hạn bật ti
vi, đi dạo, cho đồ chơi, cho mua bim bim…
Lỗi sai phổ biến của cha mẹ khi nuôi con nhỏ
Lên ba, nhiều trẻ bỗng dưng khó bảo và
hay ăn vạ. Hiện tượng “nổi loạn tuổi lên ba” hay “khủng hoảng tuổi lên
ba” này sẽ không xảy ra nếu các cha mẹ chú ý đến việc giáo dục con ngay
từ khi con còn nhỏ xíu. Trẻ sơ sinh hoàn toàn không có khả năng tư duy,
vì thế, dạy con lúc này chính là điều chỉnh tính cách của con. Trong quá
trình đó, cha mẹ rất dễ mắc một số sai lầm sau:
1. Đáp ứng mọi đòi hỏi của con
Khi nuôi dạy trẻ, cha mẹ cần phân biệt đâu là nhu cầu, đâu là đòi hỏi của con.
Nhu cầu là thứ không có thì con sẽ mệt, đói, hoặc gặp nguy hiểm. Đòi
hỏi là những thứ mà con không có cũng không sao. Khi con có nhu cầu, cha
mẹ đương nhiên phải đáp ứng. Tuy nhiên, khi đáp ứng nhu cầu, cha mẹ
không cần thêm câu cảm thán nào về chuyện này bởi đứa trẻ không hiểu
được lời cha mẹ nói nhưng sẽ cảm nhận được sự yếu lòng của cha mẹ về
tình trạng của nó. Nắm được điểm này, khi lớn hơn một chút, đứa trẻ sẽ
nghĩ ra trò để gây sự với cha mẹ.
Khi con chỉ đòi hỏi, cha mẹ tuyệt đối
không nhân nhượng dù chỉ một lần. Chỉ cần một lần đòi hỏi được là đứa
trẻ sẽ tiến hành lần sau và với phương pháp dai dẳng, khó chịu hơn lần
trước. Cha mẹ càng cương quyết, con càng ngoan ngoãn.
Để tránh tình trạng ăn vạ của trẻ, cha mẹ tuyệt đối không được có suy nghĩ và hành động nào coi đứa trẻ là đặc biệt và khác người. Nếu biết được coi là đặc biệt, đứa trẻ sẽ quấy nhiễu hơn vì cho rằng mình có cái quyền hành đó.
2. Thỏa hiệp với trẻ bằng các món quà
Cha mẹ không nên thỏa hiệp với trẻ. Khi
cho con ăn, dụ con nghe lời, ru con ngủ mà không được, không ít các mẹ
và các bà đã đem một số thứ ra trao đổi. Ví dụ: bật ti vi, đi dạo, cho
đồ chơi, cho mua bim bim… Đứa trẻ không khó khăn gì để biết được lợi thế
của việc này và những bữa ăn hay giấc ngủ về sau của trẻ sẽ càng khó
khăn hơn vì nó sẽ ép để người lớn phải buộc lòng thỏa hiệp với nó. Như
vậy trong nhà sẽ ngập tràn tiếng khóc hờn và quát mắng.
3. Làm hộ con mọi việc
Khi trẻ đã quen được cha mẹ phục vụ tận
răng mọi thứ, chúng sẽ phản ứng mãnh liệt nếu một ngày nào đó bị buộc
phải tự lau mặt, dọn đồ chơi hay cất cốc uống nước.
Các cha mẹ đừng coi thường trẻ. Từ 6
tháng tuổi, ngồi được vào trong ghế ăn là trẻ đã có thể bốc đồ ăn cho
vào miệng. Khi biết đứng và đi được, trẻ đã đủ năng lực để dọn đồ chơi.
Khi con được một tuổi rưỡi thì việc tự lau miệng không phải là quá khó
khăn. Hãy cho con làm, điều đó không chỉ tỏ thái độ tôn trọng và đề cao
con mà còn làm cho cha mẹ giải phóng được một số việc và con cũng trưởng
thành hơn.
Trong trường hợp cha mẹ đã trót
tạo điều kiện để trẻ nổi loạn, cách nào để xử lý? Việc này đòi hỏi ở cha
mẹ sự kiên nhẫn cũng như bản lĩnh cực cao.
1. Khi con ăn vạ, bố mẹ bế con
vào phòng riêng, khóa cửa lại để mọi người xung quanh không thể can
thiệp. Đặt con xuống, dọn dẹp sao cho đảm bảo xung quanh con không có gì
nguy hiểm. Bật quạt (nếu trời nóng), lấy sẵn khăn mặt để đó cho con tùy
nghi sử dụng. Nếu con bày trò nôn ọe thì bố mẹ chuẩn bị chậu để hứng và
khăn để lau. Để nguyên đó cho con tự xử. Sau đó, bố mẹ lấy tai nghe ra
nghe nhạc, mắt vẫn nhìn con không chớp.
Nếu con đứng dậy, giật ống nghe của bố
mẹ thì đương nhiên phải kháng cự. Trong trường hợp kháng cự không nổi
thì cất tai nghe đi và ngồi lên giường. Hai chân bố mẹ gập lại sao cho
đầu gối sát với mặt. Úp mặt vào đầu gối, vòng tay ôm qua chân. Lúc này,
con có xông vào cấu xé, lôi kéo sự chú ý của cha mẹ thì cha mẹ cũng phải
mặc kệ. Cố gắng giữ nguyên tư thế ngồi như vậy cho đến khi con tự nín.
Sau khi con đã nín khóc và quên chuyện
ăn vạ, bố mẹ không giáo huấn, bởi lúc này trẻ chưa hiểu những lời giáo
huấn. Bố mẹ có thể đứng dậy làm việc khác mà coi như sự vụ ăn vạ chưa hề
xảy ra. Tuyệt đối không nhắc lại vụ việc đó. Bố mẹ yên tâm là con đủ
khôn ngoan để biết rút kinh nghiệm. Chỉ cần bố mẹ kiên nhẫn xử lý độ vài
ba lần là việc ăn vạ sẽ giảm dần và mất hẳn.
2. Nếu con đòi gì đó khi đang ở siêu thị,
bố mẹ cương quyết không đáp ứng yêu cầu. Khi con ăn vạ tại đó, bố mẹ
cần phải “thản nhiên” bỏ đi, dĩ nhiên, mắt vẫn phải liếc lại sau nhưng
đừng cho trẻ thấy. Trẻ sẽ phải nhanh chóng chạy theo. Vụ việc sẽ còn xảy
ra thêm vài lần nữa nhưng rồi trẻ sẽ nhanh chóng rút kinh nghiệm và
giảm đòi hỏi.
3. Khi con ăn cơm, nhớ cho con tự xúc. 2,5
tuổi là trẻ tự xúc tốt. Nếu con xúc chậm, đặt đồng hồ và yêu cầu con
xúc trong 30 phút. Sau thời gian đó mà con vẫn chưa ăn xong thì bố mẹ
phải cương quyết cất bát đi. Con sẽ nhận và hiểu được thông điệp nghiêm
khắc này khi thấy bụng đói hơn bình thường. Tuyệt đối không cho con ăn
vặt sau bữa phạt để con có luôn cảm giác đói đó đến bữa sau. Thực hiện
nghiêm chỉnh trong một tuần, các bố mẹ sẽ có một đứa con ăn siêu ngoan
và siêu nhanh nhé.
4. Khi con có thái độ không tốt, cần
có một hình phạt nhỏ để điều chỉnh. Hình phạt đó là “ngồi ghế xấu”. Bắt
con ngồi đúng thời gian tuyên bố cho dù con giãy giụa. Đảm bảo sau đó
con sẽ ngoan hơn.
5. Khi cả nhà chuẩn bị đi đâu đó mà con ăn vạ
thì cha mẹ chỉ cần giả vờ nhanh nhẹn dọn dẹp đồ đạc để đi chơi và ra
khỏi nhà thật nhanh. Yên tâm đi, trẻ sẽ lao vút ra ngoài theo bố mẹ ngay
(dĩ nhiên sẽ kèm theo vài cơn nức nở nữa, nhưng sẽ nhanh chóng hết khi
trèo lên xe).
6. Khi con bướng bỉnh, không chịu nghe lời,
cha mẹ có thể đưa ra các lựa chọn cho con. Con sẽ được chọn một trong
các hướng. Khi tuyên bố về các hướng, cha mẹ nên nói cả hậu quả của việc
theo hướng đó để con có thông tin lựa chọn.
Ví dụ: Một là con ăn ngoan và sau đó mẹ
sẽ đọc truyện cho con nghe. Hai là con ăn chậm thì sẽ ngồi vào “Ghế xấu”
hoặc “Úp mặt vào tường”. Trẻ sẽ chọn hướng nào ít thiệt hại hơn. Lúc
này không cần giục giã, con sẽ làm mọi việc nhanh và gọn lắm.
Một cách xử lý bướng nữa là đếm. Tuyên
bố với con là nếu đếm đến… mà chưa làm… thì sẽ bị… Các cha mẹ sẽ thấy
con trở nên nhanh nhẹn ngay.
Các cô giáo còn có chiêu là thi oẳn tù
tì. Nếu oẳn tù tì ba lần mà bố mẹ thắng thì con phải nghe lời, thua thì
con tùy ý. Người lớn có đủ chiêu trò để oẳn tù tì ba lần thắng hai. Lúc
đó bố mẹ sẽ thấy “kẻ thua” cực kì quân tử, sẵn sàng chịu thua.
Con trẻ rộng lượng, hiểu biết, quân tử
và rất khôn ngoan. Xử lý các bé không dễ. Điều quan trọng là bố mẹ cần
có bản lĩnh cao cường. Kiên quyết, nói thì sẽ làm, bình tĩnh, không cáu
gắt, sẵn sàng cho trẻ chịu một, hai bữa đói… không chỉ điều chỉnh được
tính cách của con mà còn xử được cả vụ biếng ăn của con nữa.
Trong khi hầu hết các bé khác đã thuộc “làu làu” mặt chữ, “đọc thông
viết thạo” để chuẩn bị đi học lớp 1 rồi, thì Tin Tin nhà mình vẫn “lờ mà
lờ mờ”, chữ nhớ chữ không.Là lỗi tại bố mẹ cứ di chuyển công tác suốt
nên toàn “tha lôi” con đi theo, khiến bé chẳng được học cố định ở một
nơi nào. Có khi con đến lớp mẫu giáo chưa kịp làm quen với các bạn, với
chương trình thì đã “bay” sang trường khác theo bố mẹ rồi. Kết quả là
giờ bố mẹ đã có thể bắt đầu “cắm chốt” lại thành phố và ổn định nhà cửa,
công việc để con đi học, thì mới “giật nảy” vì kiến thức “ù ù cạc cạc”
của cục cưng nhà mình.Cuống cuồng lo lắng cũng chẳng giải quyết được gì,
bố mẹ bình tĩnh ngồi “kiểm điểm” lại bản thân vì lâu nay chẳng chăm lo
gì đến việc học hành của con; khiến Tin Tin có nguy cơ “đuối” khi đi học
do không theo kịp các bạn. Sau đó thì đưa ra giải pháp: mẹ sẽ nghỉ phép
ở nhà 1 tuần để kèm cặp cho Tin Tin đôi chút, để con đỡ bỡ ngỡ khi đến
trường. Nhất là để con không bị lạc lõng so với bạn bè với vốn “chữ
nghĩa” ít ỏi của mình.
Thế nhưng, với 1 tuần ngắn ngủi, mình cảm thấy thực sự hoang mang vì
không biết làm thế nào để kèm cặp cho con một cách hiệu quả được. Không
lẽ ngày nào cũng bắt Tin Tin ngồi “mài mông” cả ngày học chữ hay sao? Đã
thế lâu nay con lại chẳng mấy khi phải gò bó như vậy cả, giờ làm sao để
bé ngoan ngoãn mà học hành? Phương án “nhồi cấp tốc” cho con nhanh
chóng bị loại bỏ vì theo mình nó sẽ chẳng mang lại kết quả gì, ngoài
việc phải nghe Tin Tin gào thét. Lâu nay, thằng bé chỉ hứng thú với mỗi
đống đồ chơi của nó thôi mà. Đồ chơi, đồ chơi,… ôi, mình phải làm thế
nào đây???
A, mà nhắc đến đồ chơi mới nhớ, tại sao mình không “biến” những chữ
cái kia thành đồ chơi cho con nhỉ? “Vắt óc” suy nghĩ một hồi, mình “hí
hửng” thực hiện “sáng kiến” có vẻ khá hay ho vừa nghĩ ra. Không ngờ Tin
Tin lại hưởng ứng nhiệt tình chứ. Mình vui lắm, nhờ vậy mà sau 1 tuần
ngắn ngủi, về cơ bản là Tin Tin đã thuộc nằm lòng bảng chữ cái và biết
ghép vần rất tốt. Tuyệt vời nhất là con lại rất thích thú mỗi khi học.
Vì thế, mình tin khi tới trường, con sẽ không còn bỡ ngỡ và “bắt nhịp”
chương trình tốt hơn. Mình chia sẻ một chút về cách “luyện” con học chữ
bằng trò chơi nhé, hi vọng là nó có ích cho một số mẹ cũng đang lo lắng
như mình 1 tuần trước ạ. – Giúp con nhớ mặt chữ bằng trò câu cá: Mình dành 1 buổi tối
cắt các chữ cái đầy màu sắc rồi dán vào những chú cá trong bộ trò chơi
câu cá mà Tin Tin vẫn hay chơi. Hôm sau, mình “dụ” Tin Tin vào bàn để
chỉ cho bé sơ qua về bảng chữ cái và hứa rằng: “Nếu con tập trung để
nhớ, lát nữa chúng ta sẽ được chơi 1 trò mới cực kì thú vị”. Vậy là Tin
Tin ngồi vào bàn, nhưng cách học “suông” này khiến con cố gắng lắm cũng
chẳng tập trung được bao nhiêu. Mình phải “thay đổi chiến thuật” bằng
cách cùng con chơi trò câu cá trước. Đầu tiên, mẹ sẽ là người chọn 1 chữ
cái nào đó, để Tin Tin “câu” được con cá có dán chữ đó, sau đó thì đổi
lại. Vì chưa nhớ lắm bảng chữ, nên Tin Tin toàn thua mẹ trong trò này.
Đó cũng là động lực để con quyết tâm “ngồi vào bàn và học thật thuộc
bảng chữ”. Sau mỗi lần như vậy, con đều chơi giỏi hơn 1 chút và được mẹ
khen. Cuối cùng, Tin Tin đã có thể thắng được mẹ trong trò chơi này. Con
mẹ thì nhận được “phần thưởng” là con đã hoàn toàn nhớ rõ bảng chữ cái,
không bị lẫn lộn các chữ với nhau nữa. Tuy vậy, mỗi ngày 2 mẹ con mình
vẫn chơi lại trò này để đảm bảo là Tin Tin không quên chữ nào. – Giúp con học vần bằng cách phân chia đồ vật: Mẹ bảo: “Để
chúng ta không bị lẫn lộn đồ đạc với nhau, mẹ con mình nên ghi tên các
đồ vật để phân biệt. Chẳng hạn: “Búp bê” thì sẽ là của Tin Tin, còn “bàn
là” thì của mẹ,…” Để chơi được trò này, trước hết Tin Tin phải học cách
ghép vần trước. Bắt đầu từ những từ rất đơn giản như: Mẹ, bố, bà,… và
bếp ga, tủ lạnh, đồ chơi,… Mỗi khi ghép được một từ nào đó, 2 mẹ con lại
tập viết thật đẹp lên 1 mảnh giấy nhỏ rồi dán vào đồ vật. Ngày hôm đó,
cả nhà mình đã chi chít những mẩu giấy ở khắp nơi. Tin Tin thích chí
đánh vần “véo von” mỗi khi mở tủ lạnh, ngồi vào bàn hay khi muốn dùng
bất cứ thứ đồ gì. 2 mẹ con còn giao hẹn là nếu chưa đánh vần được tên đồ
đạc, sẽ không ai được “đụng đến” chúng nữa.
Con được “chơi mà học” qua những trò bổ ích.
Ngày
tiếp theo, 2 mẹ con lại chơi lại trò đó bằng cách mới hơn. Đầu tiên là
mẹ sẽ nói “tủ lạnh”, nếu Tin Tin đánh vần đúng từ đó thì sẽ được “bóc”
bảng tên trên tủ lạnh ra và cho vào giỏ của mình. Sau đó đến lượt mẹ.
Cuối cùng, nếu giỏ ai có nhiều bảng tên hơn thì sẽ thắng cuộc. Mẹ còn
hứa là nếu Tin Tin chơi giỏi hơn, buổi tối mẹ sẽ dẫn con đi siêu thị.
Cuối cùng thì sau 1 ngày chơi vui vẻ và miệt mài, Tin Tin không chỉ đánh
vần thêm được rất nhiều từ, mà còn được bé chở đi chơi nữa. Con tỏ ra
thích lắm! – Trò chơi “tìm đồ vật” trong siêu thị: Mình “đố” con tìm được
những vật gì có tên bắt đầu bằng chữ “A”, chữ “B”,… và để bé suy nghĩ,
tìm tòi. Trò này với Tin Tin cũng thú vị không kém, bằng chứng là con cứ
chạy loăng quăng khắp nơi để tìm kiếm. Kết thúc một buổi tối “mệt phờ” ở
siêu thị, khả năng đánh vần của Tin Tin tăng lên thấy rõ. Và sau 1 đêm
ngủ say sưa, sáng hôm sau, cu cậu đã dậy từ sớm để đòi mẹ chơi trò viết
tên đồ vật cho những thứ vừa mua được hôm trước.
Thực ra, trong ngày một ngày hai, Tin Tin chưa thể làm tốt tất cả mọi
thứ được, cũng như chưa thể viết hay đánh vần những từ khó. Thế nhưng
với mình, đó cũng là một thành công rất lớn so với trình độ “gà mờ” của
con mấy ngày trước rồi. Ít nhất, con cũng nắm được những gì cơ bản nhất
để có thể tiếp thu những kiến thức mới. Bởi có học toán, học văn hay
những môn “cao siêu” đến đâu thì cũng phải biết chữ trước phải không các
mẹ?
Đặc biệt là nhờ được truyền cảm hứng qua những trò chơi vui vẻ như
vậy, Tin Tin càng ngày càng hào hứng với việc học chữ hơn. Mình cũng
thường xuyên động não để sáng tạo những trò chơi mới để bé vừa chơi vừa
học như vậy. Với mình, đó là cách hiệu quả để con “thấm” những bài học
đầu tiên, chứ trẻ con thường ghét bị ép buộc làm bất cứ điều gì mà. Nguồn tin: shopdochoicuabe.blogspot.com
Dạy con làm việc nhà là
phương pháp hay nhất để trẻ vận động cơ thể và hình thành nhiều tính
cách tốt cho tương lai. Nếu được bố mẹ hướng dẫn và giao nhiệm vụ làm
những việc nhà phù hợp với độ tuổi từ ngày còn nhỏ, trẻ sẽ có thêm rất
nhiều cơ hội để học hỏi, phát triển các kỹ năng, rèn luyện sự khéo léo,
tính bền bỉ và tinh thần trách nhiệm.
Dạy con làm việc nhà con sẽ hiểu được
giá trị công việc của chúng đang làm. Từ đó cha mẹ có thể giáo dục con
biết quý trọng thành quả lao động của mình và của người khác. Các con sẽ
có cơ hội được rèn luyện những kỹ năng sống cơ bản giúp con tự tin hơn.
Nếu được giao việc vừa sức, bé sẽ rất
háo hức với công việc mình làm, cảm thấy mình thật quan trọng đối với
gia đình, và đó cũng chính là một cách để bố mẹ dạy con về vai trò, vị
trí của bé trong gia đình.
dạy con làm việc nhà
Để trẻ bắt chước
Trẻ có thể được khuyến khích làm việc
nhà từ rất sớm, thậm chí từ lúc 18 tháng tuổi. Ở độ tuổi này, trẻ rất tò
mò, muốn tham gia làm mọi thứ, kể cả việc bắt chước người lớn làm việc
nhà. Tuy vậy, bé sẽ tự ý giúp bố mẹ và thường gây rối nhiều hơn là hữu
ích. Vì thế, bố mẹ lưu ý phải kiềm chế việc la mắng, chê trách, cứ để
trẻ tham gia một cách tự nhiên. Ngay từ lúc này bạn có thể giúp bé cùng
tìm hiểu về các chi tiết, đồ vật, phân biệt các loại rau, củ, quả…
Nếu bạn xua đuổi bé ra chỗ khác chơi để
rảnh tay làm việc cho nhanh, lâu dần, bé cũng không còn muốn bén mảng
tới nữa đâu. Ngoài ra, nếu lúc nào đó, bé không thoải mái, cũng đừng ép
bé vào những việc mà bé không thích.
Biến việc nhà thành trò chơi
Với con trẻ, không gì thích thú hơn mọi
thứ đều là trò chơi. Bố mẹ có thể cùng đóng vai, chơi với con tạo cho
con có thói quen làm việc nhà. Bạn có thể giả vờ mình là chú cún con
trong rạp xiếc, một con robot trong phim hành động, một siêu nhân trong
truyện tranh để lượm rác, thu dọn búp bê, xe tăng.
Trẻ rất giàu tưởng tượng và chấp nhận
những tưởng tượng dễ dàng. Bạn hãy để cho trẻ được tưởng tượng chiếc
thùng rác là một con thú đang đói ăn, đôi giày là con ngựa chinh chiến
đường xa cần phải được tắm rửa và nghỉ ngơi… Hãy sáng tạo những công cụ
mới dành cho việc thu dọn. Phổ biến nhất có lẽ là sử dụng những chiếc xe
đồ chơi để chất hàng hóa mang đi cất…
Khen ngợi kịp thời
Việc khen ngợi cần được xem như hành
động công nhận trẻ đã hoàn thành công việc nào đó, cho dù chúng chỉ hoàn
thành ở mức sơ sài nhất, đơn giản nhất. Hãy đưa ra những lời nhận xét
tích cực sau mỗi việc mà trẻ đã làm, cần hạn chế việc dùng những từ khen
ngợi quá đáng cho một hành động đơn giản sẽ làm phản tác dụng, thay vào
đó là những lời động viên tích cực như: con đánh răng sạch quá, miệng
con rất thơm vì con đã đánh răng, cảm ơn con vì đã lau bàn ăn, lấy chén
bát giùm mẹ, cảm ơn con vì đã xách đồ cho mẹ, con đi vệ sinh đúng nơi
quy định rồi đó, hôm nay con xếp áo quần ngay ngắn quá, kệ dép nhà mình
gọn gàng là nhờ con đấy nhé.
Ngoài ra, có thể động viên trẻ bằng các
phần thưởng vật chất như con tự ăn cơm mẹ sẽ cho đi công viên, tự đi dép
mẹ sẽ cho đi siêu thị chơi, và đặc biệt không nên khuyến khích trẻ bằng
tiền vì làm cho trẻ hiểu không đầy đủ về giá trị của lao động. Hãy khoe
các thành tích của bé với mọi người, khen ngợi khi con bắt đầu làm tốt
và tỏ ra tự hào khi bé sắp thành người lớn để chúng có động lực cố gắng
hơn. Làm như thế sẽ giúp bé sớm có tính tự lập và không dựa vào cha mẹ.
Phân công công việc cho từng thành viên
Trong gia đình nên phân công công việc
cho từng thành viên để bé hiểu rằng mỗi người đều có trách nhiệm với
công việc và hình thành thói quen làm việc, tính tự lập từ sớm. Bạn có
thể giao cho bé nhiệm vụ lau bàn ăn, lấy chén bát ăn cơm, sắp xếp kệ dép
gọn gàng mỗi ngày, xách những túi nhỏ khi đi siêu thị, … và nhắc nhở bé
làm thường xuyên để hình thành thói quen tốt nhé. Khi bé đã quen việc
rồi mỗi khi chuẩn bị dọn cơm dù đang chơi đùa hay làm việc gì bé cũng sẽ
chạy tới phụ bố mẹ lau bàn ăn, lấy chén bát ngay đấy.
Những công việc phù hợp với lứa tuổi:
Trẻ từ 2-3 tuổi: Cất đồ chơi, đổ thức ăn cho chó mèo, cất quần áo vào tủ, lau vết bụi, cất sách báo đúng quy định
Trẻ từ 4-5 tuổi: Bất kỳ công việc nào kể
trên, cộng thêm:đi lấy thư và báo, lau bàn, nhổ cỏ dại, nhặt và vứt rác
bẩn đúng chỗ, tưới cây.
Trẻ từ 6-7 tuổi: Bất kỳ công việc nào kể
trên, cộng thêm: sắp xếp đồ giặt, quét nhà, sắp xếp và lau dọn bàn,
quét lá ngoài vườn, giữ phòng ngủ gọn gàng.
Trẻ từ 8-9 tuổi: Bất kỳ công việc nào kể
trên, cộng thêm: vận hành máy giặt, đi mua đồ lặt vặt, quét và lau nhà,
phụ giúp mẹ làm bữa tối, lau bàn sau bữa ăn, dắt chó mèo đi dạo.
Trẻ từ 10 tuổi trở lên: Bất kỳ công việc
nào kể trên, cộng thêm: Giặt quần áo, kỳ cọ phòng tắm, lau cửa sổ, lau
bếp và phòng ăn, phụ rửa xe, trông em (khi có người lớn trong nhà), khâu
cúc áo (con gái), tự bố trí giường ngủ, làm những món ăn đơn giản.